در قرن دهم قوم خزر مجددا بخش شمال شرقی قفقاز را تصرف نمود با وجود اصلیت ترکی خزر ها به دین یهود گرویدند و بزرگترین امپراتوری یهود را در زمان خود برپا نمودند!   البته بايد افزود كه خزران ترك زبان نبوده اند ولى زبانى همانند زبان تركى داشته اند و چون در بسيارى از جنگ هاى منطقه بر عليه ساكنان سرزمين هاى قفقاز، ايران، ارمنستان و روم با قبايل ترك و بلغار (كه آنان نيز رشته اى از ترك ها بودند و در شمال درياى سياه مى زيسته اند و بعدها به غرب آن دريا رانده شدند) هم پيمان بودند از اين رو بنام ترك شناخته شده اند.
قوم خزر رفته رفته  به تحليل رفتند و سرانجام در قرن دهم توسط روس ها از بین رفتند.به طورى كه امروز ديگر نامى از اين قوم نيست. تنها نشانى كه از اين قوم باقى مانده همان نام درياى خزر است كه در ايران و كشورهاى ترك زبان بدين نام خوانده مى شود. نام بین المللی دریاچه مازندران، کاسپین است. 

دریاچه خزر تنها یک جزیره دارد:جزیره ی آشوراده.   گفته می شود جزیره آشوراده همان آبسکون معروف است که در تاریخ خواندیم.در حمله مغولها سلطان محمد خوارزمشاه به این جزیره گریخت.

شبه جزیره میانکاله با وسعت 800/68 هکتار شامل : خلیج گرگان، شبه جزیره میان کاله و جزیره آشوراده از جمله ذخایر بیوسفر 9 گانه ایران و جزء 18 تالاب بین المللی است که در پروژه برنامه انسان و کره سازمان ملل به ثبت رسیده است. در سال 1354 شبه جزيره ميانكاله كه آشوراده نيز در زيرمجموعه آن قرار دارد، در يونسكو به عنوان ذخيره‌گاه زيست كره ثبت شد. مسوولان و کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست معتقدند جزیره آشوراده در طول سال میزبان گونه هایی نادر از حیات وحش به ویژه پرندگانی است که از سرزمین های شمالی به ایران مهاجرت می کنند.

آشوراده یکی از زیباترین و دست نخورده ترین مناطق گردشگری ایران که سالهاست که تقریبا خالی از سکنه شده است. جزیره ای که کمتر شناخته شده است. به آشوراده باید نگاه نو یی داشت...

دیروز با یکی از دوستانم به تارگوی رفتیم.قدم به قدم با توریست های ایرانی رویرو می شدیم.در مک دونالد شعبه تارگوی ایرانی ها را می شد از هیاهو و بریز و بپاششان تشخیص داد!  شاید هم تنها ملیتی که از فروشنده مک دونالد تخفیف می خواست!!    اکثر این توریست ها ایرانیانی هستند که از این سه روز تعطیلی استفاده کرده اند و با تورهای تفریحی به باکو آمده اند. با چند نفر از این ایرانی ها که صحبت کردم میگفتند ما به دوستامون گفتیم میریم اکراین بعد اومدیم باکو!    

فصل گرم آغاز شده است,فصل دریا!   امروز کنار ساحل پر از ایرانی بود...