ماه رمضان سینما ها فیلم مشهدی عباد محصول آذربایجان شوروی را به مدت سی روز می داد! مردم هر سی روز به سینما می رفتند و در سینما با مشهدی عباد هم صدا می خواندند! همه چیز ساده بود،غم بود اما کم بود! در زمان شاه نمایش فیلم به زبان محلی قدغن بود و مشهدی عباد تنها فیلمی بود که اجازه نمایش یافت (*) و حتی بصورت تئاتر بارها اجرا شد. مرد مهاجری که در باکو راننده لوکوموتیو بود، در تبریز نقش مشهدی عباد را بازی می کرد،یاد و خاطره اش زنده! استقبال از این فیلم باعث شد نسخه ایرانی آن را با هنرنمایی مرحوم تابش و مرحوم تفکری بسازند، موفق نبود.به فارسی هم دوبله شد،ملغمه ای که فقط از دیگ هفت جوش فیلمفارسی بر می آمد!
به جرات می توان گفت چهار نسل ایرانی با این فیلم زندگی کرده است. هر بار که این فیلم را ببینی چیز جدیدی کشف می کنی. من دو جور مشهدی عباد دیده ام،یکی مشهدی عبادی که اکثر دیده اید و یکی را اوایل انقلاب با بازی رشید بهبود اف دیده ام. در باکو به تئاترش رفتم که اجرای فوق العاده ای بود،موسیقی ها را ارکستر زنده اجرا می کرد. و اما مشهدی عباد جدید!!
نسخه جدید از مشهدی عباد در باکو به سال ۱۹۹۴ . مشهدی عباد که به ایبکا معروف است از دختر رستم بی خواستگاری می کند. مشهدی عباد بادی گارد و ماشین بنز و هواپیمای اختصاصی دارد. گلناز می خواهد شوهرش پولدار باشد و دایه اش،صنم دنبال شوهر جوان است!! سرانجام پلیس با گذاشتن مواد مخدر در جیب سرور او را وادار می کند تا نامه ای بنویسد با این مضمون من گلناز خانم رو نمی خوام و به جایش با دایه اش ازدواج می کنم!!! مشهدی عباد با گلناز ازدواج می کند و سرور به صنم شوهر می کند!! فیلم در عین وفاداری به صحنه های فیلم اصلی عادات جدید مردم باکو را به نقد می کشد. در بیشتر فیلم به گویش و آذری-روسی حرف زدن مردم آذربایجان طعنه می زند.
در فیلم سرور نماد جوانان آذربایجان است،جوانانی بیکار و بی هدف و متاسفانه تحت تاثیر فرهنگ مهاجم!(صحنه ای که It's my life را می خوانند یا شعر روسی می خواند) رستم بی تحصیل کرده ای که همه چیزش را باخته،زن،ثروت و... مشهدی عباد نماد مردمی که پس از فروپاشی ناگهان ثروتمند شدند و به اصطلاح ایرانی ها نوکیسه هستند و... ظاهرا در فیلم مشهدی عباد نخجوانی است! دیدن این فیلم را به شما توصیه می کنم.
(*) البته فیلم های دیگری هم بودند،از جمله آرشین مالالان . این فیلم هم نسخه ایرانی با بازی ویگن،تهمینه و ظهوری دارد اما در تبریز فروش نکرد و فیلم اول هیکل کشیدش پایین!!
(**) هر لغتی را در تلفظ یا دیکته اشتباه می نویسم حتما بگویید،چون من این پستها را در کافی نت می نویسم،حفظی و با عجله تایپ می کنم. مثلا در پست قبل مینا خانم غلط املایی کامفت را بدرستی ذکر کردند،فیسو دقیقا تلفظ عامه است اما روسی اش همان است که گفتید! خوشحال میشم بگویید،انشاالله بعد از کمی تمرین برای تایپ،روسی کلمات را در زیرشان می نویسم.